Cisza, że aż w uszach dzwoni – czym są szumy uszne ?

unhappy man covering ears
Piski, dzwonki, pukanie, dudnienie, gwizdy słyszane w uchu to tak zwane szumy uszne. Szumy nie są wywoływane przez żadne dźwięki, słyszy je tylko osoba u której one występują i nikt z zewnątrz nie jest wstanie ich usłyszeć. Mogą występować w obu uszach, pojedynczo lub nawet mogą być odczuwane w głowie. Najczęściej nasilają się w sytuacjach stresowych, przy zmianie pozycji ciała, kiedy człowiek jest przemęczony oraz podczas długotrwałego przebywania w hałasie.
Często szumy uszne, które występują okresowo nie przeszkadzają nam, natomiast w sytuacji kiedy się nasilają mogą powodować niepokój oraz strach.
Szumy uszne sprawiają, że człowiek nie potrafi odpocząć, zrelaksować się, zasnąć, a co za tym idzie nie potrafi skupić się na pracy. Natrętny szum uszny, słyszany ciągle w głowie doprowadza niektóre osoby do takiego napięcia nerwowego, że nie mogą one normalnie funkcjonować.
Szumy uszne powstają wewnątrz drogi słuchowej i są wynikiem nieprawidłowej aktywności nerwowej we włóknach nerwu słuchowego. Najczęściej w wyniku zmian w uchu wewnętrznym. Uważa się, że w wielu przypadkach źródłem szumu usznego jest nieodwracalne uszkodzenie komórek słuchowych zewnętrznych w ślimaku. W znacznym uproszczeniu można powiedzieć, że dochodzi wówczas do zmienionej aktywności w obrębie drogi słuchowej. Szum uszny może być też skutkiem nienormalnej aktywności nerwowej w drodze słuchowej, która może być też wywołana nawet bardzo drobnymi zmianami w uchu wewnętrznym.
Uszkodzenie komórek słuchowych może być tak niewielkie, że nie daje jeszcze widocznych objawów niedosłuchu, natomiast wywołuje już zmienioną aktywność nerwową. W centralnym układzie nerwowym istnieją szczególnie czułe mechanizmy wykrywające wszystkie nowe sygnały, a szczególnie takie, które mogą informować o niebezpieczeństwie, zagrożeniu zdrowia czy życia, lub wiążą się z emocjami. Takie informacje zawsze dotrą do naszej świadomości. Szum uszny całkowicie spełnia te warunki. Jest sygnałem nowym, stanowi być może ostrzeżenie o zagrożeniu zdrowia i budzi bardzo nieprzyjemne emocje.
Przyczyny szumów usznych:
–  uraz akustyczny – ekspozycja na zbyt silny bodziec akustyczny, na przykład słuchanie głośnej muzyki, praca w nadmiernym hałasie;
–  uraz czaszki, stan po operacji ucha środkowego;
–  infekcja górnych dróg oddechowych
–  choroba Ménière’a
–  uszkodzenie komórek rzęskowych, które są częścią ślimaka;
–  zaleganie woskowiny w uchu;
–  uszkodzenia w stawie żuchwowym, a także w obrębie mięśni żwaczy;
–  nadmierny stres;
–  niektóre leki, na przykład kwas acetylosalicylowy, indometacyna, erytromycyna, aminoglikozydy, chinina, chlorochinina, chinidyna, diuretyki pętlowe;
–  konflikt naczyniowo-nerwowy nerwu VIII;
–  uraz nerwu VIII;
–  nadciśnienie tętnicze;
–  drgania sztywnych tętnic;
–  przewodzenie szmerów od serca oraz od tętniaka;
–  stwardnienie rozsiane.
Metoda leczenia zależy od przyczyny i miejsca powstawania szumu. Szumy uszne mogą bowiem powstawać na każdym poziomie drogi słuchowej, począwszy od przewodu słuchowego zewnętrznego, a na korze słuchowej kończąc.
Inaczej leczy się szumy spowodowane nieżytem trąbki słuchowej, inaczej te, które występują w przebiegu otosklerozy, jeszcze inaczej wywołane wieloletnią pracą w hałasie. Szumy uszne nigdy nie powstają bez przyczyny. Same w sobie nie są chorobą, ale mogą być jej objawem. Zawsze natomiast są sygnałem, że coś nie funkcjonuje tak, jak powinno.
Podstawowe metody leczenia:
–  Tzw. TRT (Tinnitus retraining therapy) –to obecnie najbardziej skuteczna metoda terapii, stosowana w wyspecjalizowanych ośrodkach, polegająca na stosowaniu specjalnego nagrania z tzw. szumem szerokopasmowym, którego słuchanie daje w konsekwencji subiektywne ściszenie własnego szumu;
–  stosowanie aparatów słuchowych;
–  leki usprawniające krążenie naczyniowe w błędniku i naczyniach mózgowych;
–  leki przeciwdepresyjne oraz uspokajające, które są skuteczne wtedy, gdy szum uszny jest objawem złego samopoczucia lub depresji;
–  stymulacja laserem, mająca na celu zainicjowanie samodzielnej naprawy defektu komórek słuchowych przez organizm.
Zapobieganie występowaniu szumów usznych:
–  ochrona uszu przed nadmiernym hałasem poprzez używanie ochraniaczy na uszy w miejscach pracy wystawionych na nadmierny hałas;
–  unikanie leków powodujących uszkodzenie słuchu;
–  zapanowanie nad bezsennością, zmęczeniem, wyczerpaniem, depresją;
–  ograniczanie słuchania głośnej muzyki, głównie przez słuchawki douszne.